Verzuim
Herstel blijft vaker uit
Een werkdag met rustmomenten geeft ruimte om te herstellen. Wanneer aandacht voortdurend wordt opgeëist, vindt dat herstel niet meer plaats, ook niet na werktijd. Klachten stapelen zich op, en de oorzaak van verzuim ligt vaak weken of maanden eerder.
Waarom herstel uitblijft
Werkdagen bevatten van nature rustmomenten. Wanneer schermtijd die momenten structureel vult, blijft herstel uit, met gevolgen voor de dagen erna.
Altijd aan
Een telefoon binnen handbereik houdt het brein in een lichte staat van paraatheid.
Versnipperd herstel
Pauzes worden gevuld met schermtijd. Het lichaam rust, het hoofd niet.
Verstoorde slaap
Smartphonegebruik vlak voor het slapen gaat ten koste van de nachtrust. Dat werkt de volgende dag door in concentratie en veerkracht.
Minder draagkracht
Bij structureel uitblijvend herstel slinkt de ruimte om drukte of tegenslag op te vangen.
De impact op jouw organisatie
Minder veerkracht
Medewerkers hebben minder buffer, waardoor werk sneller als ‘te veel’ voelt.
Afnemende betrokkenheid
Opgestapelde vermoeidheid kost energie die anders naar het werk zou gaan.
Langere hersteltijd
Hoe langer herstel uitblijft, hoe meer tijd nodig is om weer op niveau te komen, voor de medewerker en voor het team.
Langdurig verzuim
Het eindpunt van een keten die vaak al veel eerder zichtbaar was.
Wat gezonder smartphonegebruik oplevert
- Meer herstel tijdens de werkdag
- Minder opstapeling van mentale vermoeidheid
- Meer veerkracht bij drukte
- Eerder zicht op signalen, vóór uitval
- Duurzamere inzetbaarheid op de lange termijn
Herstel in jouw organisatie
Een voorbeeld uit de rapportage van de Smartphone Impact Scan. Je ziet per indicator waar jullie staan ten opzichte van het gemiddelde.
+11%-puntTelefoon tijdens pauzes
75%
+6%-puntTelefoon vlak voor of na het slapen
79%
+8%-puntMentale belasting door smartphone
80%
+7%-puntVerwachting buiten werktijd bereikbaar te zijn
65%
−7%-puntKan langere tijd ongestoord offline zijn
35%
−23%Tijd tussen twee ontgrendelingen
4,8min
Voorbeeldrapportage van een fictieve organisatie. Gemiddelden: Smartsapiens Impact Scan.
Veelgestelde vragen
Hoe hangt smartphonegebruik samen met verzuim?
Meestal niet direct. Smartphonegebruik werkt via herstel en slaap: wie pauzes en avonden met schermtijd vult en slechter slaapt, bouwt minder buffer op. Klachten stapelen zich dan op, tot iemand uitvalt. Verzuim heeft altijd meerdere oorzaken. Digitale belasting is er één van, en daar heb je als organisatie wel invloed op.
Wat doet de telefoon in bed met de nachtrust, en met verzuim?
73% van de medewerkers pakt de telefoon vlak voor of na het slapen. Dat gaat ten koste van de nachtrust. Grootschalig onderzoek onder ruim 5.000 werknemers laat zien dat slaapproblemen samengaan met 42% hoger verzuim.
Bronnen: Smartsapiens klantenonderzoek; Åkerstedt e.a., 2024.Waarom herstellen medewerkers niet tijdens hun pauzes?
64% pakt de telefoon tijdens pauzes. Het lichaam rust dan, maar het hoofd krijgt nieuwe prikkels. Echt herstel vraagt om mentaal loskomen van werk en schermen, en dat gebeurt zo niet.
Bronnen: Smartsapiens klantenonderzoek; Sonnentag & Fritz, 2015.Wat zijn vroege signalen, nog vóór uitval?
Bij medewerkers: moe beginnen aan de week, slechter slapen, prikkelbaarheid en moeite met concentreren. In teams: vaker kortdurend verzuim, meer spanning en dalende kwaliteit. Wie deze signalen vroeg ziet, kan bijsturen voordat iemand langdurig uitvalt.
Hoe groot is het verlies door afleiding vergeleken met verzuim?
Medewerkers besteden gemiddeld 6,9% van hun werktijd aan smartphonegebruik dat niets met werk te maken heeft. Het gemiddelde verzuim in Nederland lag in 2024 op 5,4%. Verzuim wordt gemeten en begroot; dit verlies meestal niet. Op de pagina business case reken je het uit voor jouw organisatie.
Bronnen: Smartsapiens klantenonderzoek; CBS, 2024.Wat kan een organisatie doen om verzuim door digitale belasting te voorkomen?
Begin met meten waar het speelt, bijvoorbeeld met de Impact Scan. Maak daarna per team afspraken over bereikbaarheid en echte pauzes, en geef als leidinggevende het goede voorbeeld. Digitale werkdruk valt onder psychosociale arbeidsbelasting en hoort daarmee ook in de RI&E.
Bron: Arbobesluit, art. 2.15.Benieuwd hoe jullie medewerkers omgaan met smartphone-afleiding?
In een kort gesprek kijken we samen waar jullie staan en wat een logische eerste stap is.
Wij werken o.a. voor.
